Ana sayfa Genel Çöken Yıldız

Çöken Yıldız

PAYLAŞ

Dev yıldızlar, merkezlerindeki nükleer yangınların yakıtı tükendiğinde, çökerek yaşamlarının sonuna başlarlar. Bir zamanlar yıldızın merkezi termonükleer enerji santrali tarafından üretilen dışarı doğru basıncın karşı koyduğu ve dengelediği kütle çekim, artık üstün gelmektedir ve yıldızın kendi üzerine düşmesine sebep olur. Bazen bir mucize meydana gelir ve bu içe çöküş dev bir süpernova patlamasına dönüşebilir. Süpernovalar, patlamanın merkezi etrafında ışık yılları boyunca uzanan ve parlayan bir süpernova kalıntısı olarak asırlar boyu görülebilen muazzam bir şok dalgası üretirler. Kimi zaman yıldız çekirdeğinin kalıntısı aşırı yoğun bir nötron yıldızıdır, bazen de, SN 1987a’nın durumunda olduğu gibi, geriye hiçbir şey kalmamış gibi görünür. Belki de bu, yıldız çekirdeğinin, çöküşünü hiçbir şeyin durduramayacağı bir şekilde sıkıştığı ve sıkışmanın uzayda, kara delik olarak adlandırılan bir bölge oluşturacak şekilde sonsuza kadar sürdüğü anlamına geliyordur. Ama teori aynı zamanda tuhaf bir şeye de izin veriyor: yıldızın kendini bir süpernova olarak belirtmeden doğrudan bir kara deliğe kaybolması. Bu, yıldız aniden sönüyor, olay ufkunun ardında Evren’den tamamen kayboluyormuş gibidir. Yukarıdaki illüstrasyon, bir dev yıldızın doğrudan bir kara deliğe çöküşünün son aşamalarını, yıldızın dış kısmının bir bölümü parlayan küçük bir nebula meydana getirirken iç kısımların yeni oluşan kara delik tarafından nasıl yutulduğunu gösteriyor. Tahayyül edebileceğiniz gibi, bu “başarısız süpernovaların” tespit edilmeleri zor, yine de astronomlar, parlak bir dev yıldızın doğrudan çökmesiyle oluşan bir kara delik gibi duran bir şey bulmuş gibi görünüyorlar. Yakın galaksilerdeki çok sayıda yıldızın araştırılması, ilk kez, yakın bir galaksideki parlak bir yıldızın aniden hiçliğe dönüşmesini yakalamışa benziyor. Ortadan kaybolan yıldızın Güneş’in 25 katı kütleye sahip olduğuna inanılıyor, bu da onu galaksinin en ağır yıldızlarından biri yapıyor. Tüm aşırı ağır yıldızlar böylesi bir hafif iniltiyle mi son buluyor?

Görsel: NASA/ESA/P. Jeffries (STScI)

Yorumunuzu yazabilirsiniz